Dydd Mawrth 21ain Hydref, 2025

Rhoddodd Dirprwy Brif Weinidog Cymru ddatganiad yn y Senedd y prynhawn yma ynghylch diwygio rheoleiddio’r diwydiant dŵr. Dilynodd hyn yr adolygiad ar y cyd rhwng Cymru a Lloegr o’r sector dan arweiniad Syr Jon Cunliffe a adroddodd ym mis Gorffennaf.

Mae cynlluniau Llywodraeth Cymru ar gyfer corff rheoleiddio newydd, annibynnol, yn cael eu croesawu. Mae’r uchelgais i gryfhau pwerau datganoledig er mwyn galluogi Cymru i weithredu deddfwriaeth amgylcheddol fwy llym a chyflawni’n well hefyd yn galonogol.

Fodd bynnag, mae’r amser y bydd y diwygiadau hyn yn ei gymryd i’w gweithredu yn peri pryder. Gallent gymryd sawl blwyddyn yn ôl y Dirprwy Brif Weinidog. Ar wahân i’r angen am gymeradwyaeth yn San Steffan ac yng Nghaerdydd, mae’n debygol y bydd etholiadau’r Senedd y flwyddyn nesaf yn oedi’r broses ymhellach.

Mae hyn yn peryglu rhoi Cymru ar ei hôl hi o gymharu â Lloegr yn ailstrwythuro rheoleiddio’r diwydiant dŵr. Ac mae’n amser na all afonydd Cymru fforddio ei golli.

Nid yw datganiad heddiw wedi gwneud llawer i egluro sut y bydd afonydd trawsffiniol yn cael eu trin o fewn fframwaith rheoleiddio newydd.

A rhaid cofio hefyd mai’r diwydiant dŵr yn unig yw ffocws y broses ddiwygio hon. Mae angen gweithredu ar frys mewn sectorau eraill hefyd os yw afonydd Cymru i wella.